แผนพัฒนาประกันภัยฉบับที่ 2 (2553-2557) ของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) ในเรื่องของการพัฒนาบุคลากรประกันภัย มุ่งยกระดับคนกลางประกันภัย ได้แก่ ตัวแทนประกันชีวิต ตัวแทนประกันวินาศภัย นายหน้า หรือโบรกเกอร์ ประกันภัยประเภทบุคคลธรรมดา และนายหน้าประเภทนิติบุคคล มีคุณสมบัติตามที่คปภ.กำหนด

          แต่กระนั้นดูเหมือนว่า กระบวนการสร้างตัวแทนยังมีปัญหาไม่จบสิ้นในเรื่องของการสอบรับในอนุญาตตัวแทน จากการที่คปภ. กำหนดให้ 2 หน่วยงาน คือ สมาคมประกันชีวิตไทย และสถาบันประกันภัยไทย (ทีไอไอ) เป็นผู้จัดสอบ ซึ่งความแตกต่างของการจัดการสอบทำให้เกิดข้อกังขาว่าการสอบตัวแทนของคปภ.เป็น 2 มาตรฐานหรือไม่

          >> โวยคปภ. 2 มาตรฐานสอบตัวแทน จ่ายถูกผ่านยาก-จ่ายแพงผ่านง่าย

          แหล่งข่าวจากวงการประกันชีวิต เปิดเผย “สยามธุรกิจ” ว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นกับการสอบตัวแทนของบริษัทประกันชีวิตในขณะนี้ คือ ยอดการสอบผ่านค่อนข้างน้อย โดยการสอบตัวแทนผ่านสมาคมประกันชีวิตไทย การสอบผ่านค่อนข้างยาก แต่ค่าใช้จ่ายน้อย คือ เสียเพียงค่าสมัครสอบ 200 บาทต่อคน ขณะที่การสอบกับสถาบันประกันภัยไทย หรือทีไอไอ นอกจากค่าสมัครสอบ 200 บาทแล้ว ยังมีค่าอบรมความรู้ 2 วันอีก 1,177 บาท รวมแล้วเสียค่าใช้จ่ายแพงกว่า แต่ในแง่ของการสอบผ่านสามารถที่จะสอบผ่านได้ง่ายกว่า เพราะสามารถกำหนดข้อสอบเองได้ จึงทำให้การอบรมก่อนสอบตรงจุดกว่า

          “จุดนี้เองทำให้ตัวแทนมองว่าเกิด 2 มาตรฐานสำหรับการสอบตัวแทนประกันชีวิตหรือไม่ ในแง่ของค่าใช้จ่ายที่บริษัทประกันชีวิตจะต้องจ่ายในการสร้างตัวแทน หากจ่ายน้อยก็อาจจะสอบผ่าน ยาก ทำให้สร้างตัวแทนได้ช้า แต่หากอยากสร้างได้เร็ว หรือสอบผ่านเยอะก็ต้องยอมจ่ายแพง ซึ่งมองว่าไม่ค่อยเป็นธรรมนัก และในแง่ของคุณภาพตัวแทนก็ยังมีข้อกังขากันอีกว่าการสอบของทั้ง 2 หน่วยงาน มาตรฐานของตัวแทนเหมือนกันหรือไม่อีกด้วย”

          ขณะที่แหล่งข่าวจากวงการประกันชีวิตอีกรายให้ความเห็น กับ “สยามธุรกิจ” ว่า การสอบตัวแทนผ่านสมาคมประกันชีวิตไทย นั้น จะใช้วิธีสอบด้วยระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งข้อสอบจะเป็นการสุ่มจากคลังข้อสอบของคปภ. ทำให้แต่ละเครื่องข้อสอบจะแตกต่างกันไป ไม่สามารถที่จะลอกข้อสอบกันได้ จึงมั่นใจได้ว่ามีมาตรฐานระดับหนึ่ง แต่มองอีกแง่การสอบผ่านได้ยากเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ จำนวนผู้สมัครสอบกับสมาคมประกันชีวิตไทยไม่มากนักในขณะนี้ด้วยหรือไม่

          ส่วนการสอบกับทีไอไอจะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการอบรมความรู้ก่อนสอบ 2 วัน และใช้การสอบด้วยระบบกระดาษ ซึ่งมองว่าสามารถที่จะเลือกข้อสอบออกมาติวก่อนได้ จึงทำให้เปอร์เซ็นต์ สอบผ่านสูงกว่า ทำให้บริษัทประกันชีวิตจำต้องเลือกที่จะสอบกับ ทีไอไอเพื่อให้สร้างตัวแทนได้ง่าย

          >> คปภ.ลั่นเป็นทางเลือกไม่ได้บังคับ สอบปกติ-มีติวพิเศษยันมาตรฐานเดียวกัน

          ด้านแหล่งข่าวจากสำนักงานคปภ.ให้ความเห็นกับ “สยามธุรกิจ” ว่า การจัดสอบตัวแทนของทั้งสมาคมประกันชีวิตไทย และทีไอไอ ถือว่าได้มาตรฐานเดียวกัน ต่างกันตรงที่การสอบกับทีไอไอ จะกำหนดให้มีการอบรมก่อนสอบด้วย ซึ่งจะต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มตรงค่าอบรมดังกล่าว โดยใช้เวลา 2 วันในการอบรมก่อนสอบ เพื่อให้ผู้เข้าสอบมั่นใจได้ว่าอย่างน้อยมีความรู้ก่อนเข้าสอบจริง

          “เหมือนกับการเรียนในปัจจุบัน ก็มีการติวพิเศษ ใครมั่นใจ ว่าตัวเองทำได้แน่ก็ไปสอบปกติ แต่ถ้าไม่มั่นใจก็ไปอบรมเพิ่ม เป็นการให้มีทางเลือก สำหรับผู้ที่จะสอบตัวแทน คปภ.เราไม่ได้บังคับ ถ้าบริษัทประกันชีวิตแน่ใจว่าฝ่ายฝึกอบรมของตัวเองสามารถอบรมความรู้ก่อนสอบตัวแทนได้ดี ก็เลือกไปสอบปกติกับสมาคมประกันชีวิตไทย แต่ถ้าไม่มั่นใจอยากให้มีอบรมเพิ่ม ก็เลือกไปสอบกับทีไอไอ ขึ้นกับใครจะเลือกแบบไหน สามารถรองรับการสอบตัวแทนได้เหมือนกัน และมาตรฐานเดียวกัน”

          >> ส.ประกันชีวิตรับเปอร์เซ็นต์สอบผ่านน้อย พอใจสมัครสอบยังบวก 3 เดือนพุ่ง 5.7%

          แหล่งข่าวจากสมาคมประกันชีวิตไทย ยอมรับกับ “สยามธุรกิจ” ว่า เปอร์เซ็นต์การสอบผ่านของการสอบตัวแทนประกันชีวิตค่อนข้างต่ำ เมื่อเทียบกับการสอบของทีไอไอ แต่ก็พอใจที่ยอดสมัครสอบยังเป็นบวกต่อเนื่อง จากปีก่อนๆ ติดลบ

          “เคยได้ยินคนพูดเหมือนกันว่าสอบกับทีไอไอผ่านถึง 80% แต่ทำไมสอบกับสมาคมฯ สอบผ่านแค่ 40% ซึ่งเราก็ลำบากใจ เพราะระบบของเราก็ค่อนข้างชัดเจนได้มาตรฐาน ข้อสอบสุ่มจาก คลังข้อสอบของคปภ. แต่ละเครื่องไม่เหมือนกัน ป้องกันการทุจริตได้ เราก็ไม่สามารถที่จะทำอะไรได้”

          ทั้งนี้ ข้อมูลของสมาคมประกันชีวิตไทย ระบุว่า ในช่วงไตรมาสแรกปีนี้ (มกราคม-มีนาคม 2555) การสอบตัวแทนประกันชีวิตผ่านสมาคมฯ มีผู้สนใจสมัครสอบทั้งสิ้น 34,577 คน เพิ่มขึ้น 5.7% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา ที่มีผู้สมัครสอบ 32,713 คน โดยมีผู้เข้าสอบจริง 25,079 คน สอบผ่าน 10,841 คน หรือคิดเป็นเปอร์เซ็นต์สอบผ่าน 43.23% ของผู้เข้าสอบทั้งหมด โดยที่ช่วงมกราคม-กุมภาพันธ์ 2555 มีผู้สมัครสอบ รวม 21,923 คน เพิ่มขึ้น 8.6% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา เข้าสอบจริง 15,980 คน และสอบผ่าน 7,454 คน หรือคิดเป็น 46.65% ของผู้เข้าสอบทั้งหมด และเมื่อเทียบเปอร์เซ็นต์ สอบผ่านในปีก่อนหน้ายังค่อนข้างต่ำ โดยในปี 2554 อยู่ที่ 54.29% และในปี 2553 อยู่ที่ 63.7% ตามลำดับ